Kontrowersje wokół żywności modyfikowanej genetycznie (GMO) pojawiają się w branży spożywczej już od wielu lat, opierając się zarówno o zdania zwolenników, jak i przeciwników metody. Choć w dalszym ciągu brakuje jednoznacznych badań stwierdzających bezwzględną szkodliwość lub nieszkodliwość żywności modyfikowanej genetycznie, wielu konsumentów i producentów skłania się w kierunku unikania GMO, a w związku z tym także potwierdzania, że wytwarzana żywność nie została w żadnym stopniu zmodyfikowana. Do celów takich powstał certyfikat VLOG, poświadczający o wolności produktów od organizmów modyfikowanych genetycznie. Komu jest przyznawany i jaką gwarancję daje konsumentowi?

Dlaczego żywność GMO sprawia problem?

Jednym z największych wyzwań inżynierów specjalizujących się w modyfikacji genetycznej roślin, ale i argumentem przeciwników stosowania GMO jest brak wyraźnych dowodów na to, że żywność taka jest w pełni bezpieczna dla człowieka. Samą modyfikację roślin przeprowadza się najczęściej po to, by wzmocnić ich odporność na nawozy i środki stosowane do pozbywania się chwastów i szkodników. Czy jednak modyfikacja przez ingerencję w kod genetyczny rośliny nie spowoduje zagrożenia dla człowieka?

Ludzkość od dawna stosowała różnego rodzaju modyfikacje, krzyżując ze sobą rośliny o pożądanych parametrach by uzyskać najlepsze plony. Gdy do głosu doszła nauka i technologia, słuszność modyfikacji została poddana w wątpliwość.

Nie stawiając się po stronie zwolenników ani przeciwników żywności GMO, musimy zauważyć że jej obecność na rynku jest dla wielu ludzi problemem i że na wielu producentach ciąży odpowiedzialność za wprowadzenie na rynek żywności całkowicie wolnej od GMO. Aby to zrobić, producenci muszą wykazać brak jakichkolwiek modyfikacji genetycznych na każdym etapie produkcji, od momentu pozyskania surowca aż do uzyskania końcowego produktu trafiającego do konsumenta. Standardy dla takich działań wyznacza certyfikat VLOG.

Na jakiej podstawie przyznawany jest certyfikat VLOG dla żywności non-GMO?

Certyfikat VLOG stworzony przez Niemieckie Stowarzyszenie Żywności bez Inżynierii Genetycznej ma na celu budowanie transparentnego rynku żywności bez GMO przez odznaczanie producentów, którzy dbają o eliminację GMO na wszystkich etapach produkcji żywności. Założeniem certyfikatu jest zagwarantowanie, że produkt jest wolny od organizmów modyfikowanych genetycznie, a także witamin, aromatów, enzymów i innych składników wyprodukowanych z pomocą GMO. Co ważne, może być zastosowany także u producentów żywności pochodzenia zwierzęcego, wskazując że pasze były wolne od GMO.

O certyfikat VLOG mogą starać się przede wszystkim producenci niemieccy oraz z państw sąsiednich, choć certyfikat zyskuje coraz większą rozpoznawalność w całej Europie. Uzyskanie certyfikatu i stosowanie związanego z nim oznaczenia na produktach są całkowicie dobrowolne – nie ma obowiązku produkowania żywności bez GMO ani oznaczania jej w szczególny sposób, ale obecnie produkty posiadające certyfikat non-GMO są wysoko cenione na rynku przez konsumentów i uzyskanie zgodności ze standardem i wymogami certyfikatu jest zdecydowanie na korzyść producentów.

Warunkiem uzyskania certyfikatu jest uzyskanie pełnej zgodności z wytycznymi standardu, m.in. przez prowadzenie rzetelnej dokumentacji potwierdzającej brak stosowania modyfikacji genetycznej lub materiałów i pasz z GMO. Weryfikacja powinna być prowadzona na wszystkich etapach łańcucha dostaw, dlatego ważne jest także sprawdzenie transportu pasz. Producenci powinni wybierać dostawców zbóż nie stosujących GMO i posiadających certyfikaty, a na potrzeby certyfikacji zapewnić możliwość wykonania badań pod kątem obecności organizmów GMO.

Kto może uzyskać certyfikat VLOG?

Korzyści płynące z posiadania certyfikatu i oznaczenia potwierdzającego brak składników modyfikowanych genetycznie wykorzystanych do produkcji żywności będą najbardziej istotne z punktu widzenia rolników, zakładów przetwórczych oraz producentów pasz, ale także firm dystrybucyjnych i transportowych przejmujących kontrolę nad żywnością na pewnych etapach łańcucha dostaw i mogących w jakiś sposób ingerować w jej bezpieczeństwo. Sam certyfikat będzie dotyczył produktów zbożowych, ale też produktów pochodzenia zwierzęcego (np. mięsa, mleka, jajek) oraz owoców i warzyw.

Certyfikacja w zgodzie z wymogami VLOG jest powszechnym sposobem na potwierdzenie wolności żywności od organizmów GMO. Oznaczenie produktów zgodnie z certyfikatem pozwala zachować konkurencyjność na rynku, zyskać szansę na współpracę z największymi sieciami handlowymi i producentami oczekującymi produktów bez GMO, a także budować świadomość wśród konsumentów, pracowników i innych firm mających możliwość wykluczenia GMO ze swojej produkcji.